ทำไม “เมื่อถือศีลอดแล้วก็ต้องทำทานด้วย”

 

“ในวันอีดิ้ลฟิฏรีจะมีขึ้นหลังจากถือศีลอดในเดือนรอมฎอน... สิ่งที่เราทราบอยู่แล้วคือ มีการละหมาดที่มัสยิดเพื่อขอบคุณพระเจ้าที่สามารถผ่านบททดสอบมาได้ตลอดหนึ่งเดือน...เป็นวันที่คนยากคนจนตั้งตารอคอยมานับปี...กล่าวคือ จะเห็นชาวบ้านออกจากบ้านไปหาคนยากจนหรือเจ้าหน้าที่มัสยิดเพื่อจ่ายซะกาตหรือทานบังคับ คือหลักปฏิบัติเพื่อความสมบูรณ์ของการถือศีลอดอันเป็นสวัสดิการชุมชนโดยชุมชน”

ff

ด้วยพระนามของอัลลอฮฺ ผู้ทรงเมตตากรุณาเสมอขอความสันติสุขจงมีแด่ศาสนทูตมูฮัมมัด ผู้เจริญรอยตามท่าน และสุขสวัสดีแด่ผู้อ่านทุกท่าน

ไม่วันที่ 28 หรือ 29 กรกฎาคม ศกนี้ จะเป็นวันอีดิลฟิฏรี (ฉลองหลังถือศีลอดในเดือนรอมฎอน) ของชาวมุสลิม วันอีดนี้เป็นวันสำคัญของประชาชาติมุสลิมทั่วโลก ซึ่งมีขึ้นเมื่อ 1,400 กว่าปีมาแล้ว ซึ่งจะมีด้วยกัน 2 วัน คือวันอีดิ้ลฟิฏรฺ และวันอีดิ้ลอัฎฮา

ท่านศาสนทูตมูฮัมมัด ได้กล่าวไว้ความว่า "อัลลอฮฺทรงเปลี่ยนสองวันนี้ (ที่พวกท่านกำลังฉลองอยู่ตามประเพณีอาหรับโบราณ) ด้วยสองวันอันประเสริฐยิ่งกว่า คือ วันอีดิ้ลฟิฏรฺ และวันอีดิ้ลอัฎฮา"

โดยที่วันอีดิ้ลฟิฏรี นั้นจะมีขึ้นหลังจากถือศีลอดในเดือนรอมฎอน ในขณะวันอีดิ้ลอัฎฮาจะเป็นช่วงที่ชาวมุสลิมเดินทางไปประกอบพิธีฮัจญ์ที่เมืองมักกะห์ ประเทศซาอุดีอาระเบีย ซึ่งจะห่างจากวันอีดิ้ลฟิฏรี สองเดือนสิบวัน

สิ่งที่เราเห็นและทราบเป็นประจำอยู่แล้วก็คือ การปฏิบัติศาสนกิจที่มัสยิดด้วยการละหมาด เพื่อขอบคุณพระเจ้าที่สามารถผ่านบททดสอบได้ตลอดหนึ่งเดือนที่ผ่านมา เป็นการเสริมจิตวิญญาณให้แข็งแกร่ง ซึ่งเป็นวันที่คนยากคนจนตั้งตารอคอยมานับปี

ในขณะที่ปีนี้จังหวัดชายแดนภาคใต้ตลอดเดือนรอมฎอนสื่อนำเสนอแต่ข่าวระเบิด ความรุนแรง แม้แต่ช่วงวันอีดหน่วยข่าวกรองก็ออกมาเตือนให้ระวังเหตุร้าย ทำให้สิ่งดีๆตลอดทั้งเดือนจึงไม่ค่อยถูกเสนอ

สำหรับเรื่องดีๆอีกเรื่องที่ควรถูกตีแผ่คือ การสังคมสงเคราะห์ของชาวมุสลิมต่อคนยากจน กล่าวคือ ในคืนสุดท้ายหรือช่วงเช้าของวันอีด(ฮารีรายอ) จะเห็นชาวบ้านจำนวนมากจะออกจากบ้านไปหาคนยากจนหรือเจ้าหน้าที่มัสยิดเพื่อจ่ายซะกาตฟิฏเราะห์เพื่อความสมบูรณ์ของการถือศีลอดอันเป็นสวัสดิการชุมชนโดยชุมชน

คำว่า ซะกาตฟิฏเราะฮฺ (ทานบังคับ)  คือ ซะกาตที่จำเป็นจะต้องจ่ายอันเนื่องจากหมดภาระถือศีลอดในเดือนรอมฎอน ซึ่งบังคับแก่มุสลิมทุกคน ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ ชายหรือหญิง เพียงแต่ผู้ที่จะเป็นผู้จ่ายนั้นจะต้องเป็นหัวหน้าครอบครัว และผู้อุปการะผู้อื่นโดยจ่ายเพื่อตัวเขาเองและเพื่อคนที่อยู่ในครอบครัวทุกคน รวมทั้งคนที่อยู่ในความรับผิดชอบของเขาด้วย

สำหรับปริมาณที่ต้องจ่ายซะกาต ได้แก่ คนละ 1 ศออฺ (เป็นมาตรตวงในภาษาอาหรับ) หรือประมาณเกือบ 4 ลิตรของจำนวนอาหารหลักในท้องถิ่นนั้นๆ หรือคิดเป็นเงินก็ตกราคาประมาณ 80 บาท เช่น ในประเทศ อาหารหลักไทยคือข้าวสาร ก็ต้องจ่ายซะกาตด้วยข้าวสาร เป็นต้น โดยจะจ่ายให้แก่บุคคลคนยากจน

นอกจากซะกาตฟิฏเราะฮฺแล้วยังมีซะกาตทรัพย์สินที่พ่อค้า นักธุรกิจนิยมจ่าย เป็นจำนวน 2.5 เปอร์เซ็นต์ของทรัพย์สินที่มีอยู่ในช่วงนี้ด้วยเช่นกัน ไม่นับรวมบริจาคทานอื่นๆที่ให้กับเด็กๆ สตรีหม้าย เด็กกำพร้าและบุคคลทั่วไป

ดังนั้นจะเห็นได้ว่า วันอีด จะเป็นวันสังคมสงเคราะห์ให้กับสังคมซึ่งถือเป็นการแบ่งเบาภาระรัฐได้อย่างมาก อันเนื่องมาจากซะกาตจะทำหน้าที่อุดช่องว่างระหว่างรายได้ในสังคมให้แคบลงในที่สุด

กลุ่มคนที่มีรายได้ต่ำสามารถตอบสนองความจำเป็นขั้นพื้นฐานของตนโดยผ่านการ จัดสรรรายได้  ซึ่งซะกาตทำให้เกิดการหลีกเลี่ยงการสะสมทรัพย์สิน โดยจะทำให้ทรัพย์สินหมุนเวียน ไม่สะสมในมือของคนเพียงไม่กี่คน แต่ต้องกระจายออกไปเพื่อให้ทุกฝ่ายที่มีความจำเป็นในทรัพย์สินนั้น ได้มีโอกาสสัมผัสถึงความสุขร่วมกัน

ในขณะเดียวกันผู้รับซะกาต จะทำให้เขามีกำลังซื้อที่มากขึ้น โดยสิ่งนี้ในแง่เศรษฐกิจแล้ว จะเป็นอุปสงค์ต่อสินค้าในตลาดที่เพิ่มขึ้น อุปสงค์ส่วนเกินจะเปิดโอกาสให้ผู้ผลิตสินค้าเพิ่มขึ้น ทำให้เกิดมีการลงทุนเพิ่มขึ้น ตลอดจนเปิดโอกาสให้การว่าจ้างทำงานมากขึ้น อุปสงค์ต่อแรงงานก็จะเพิ่มขึ้น มาตรฐานการครองชีพในระยะยาวก็จะดีขึ้น

ส่วนผลที่มีต่อผู้จ่ายซะกาต เป็นประโยชน์ในรูปของรายได้และกำไรที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นผลจากการเพิ่มผลผลิตและรายได้ของรัฐ ด้วยเหตุดังกล่าว จำนวนซะกาตของผู้จ่ายซะกาตก็จะเพิ่มขึ้นเช่นเดียวกัน สำหรับผลที่มีต่อรัฐ คือ การได้รับผลประโยชน์ที่สูงกว่า กล่าวคือ ส่งผลให้ช่องว่างระหว่างคนรวยและคนจนแคบลง ทำให้ลดปัญหาสังคมที่จะตามมา

หวัง ว่าศาสนธรรมและสันติธรรมไม่ใช่เป็นเพียงเป้าหมายเท่านั้น แต่เป็นวิถีทางที่สำคัญในการอยู่ร่วมอย่างสันติ และขอดุอาอ์(พร)จากอัลลอฮซุบฮานะฮุวะตะอาลา โปรดทรงรวมพลังของพวกเราให้อยู่บนทางนำ และรวมหัวใจของพวกเราอยู่บนความรักฉันท์พี่น้อง รวมทั้งขอให้ความมุ่งมั่นของพวกเราอยู่บนการงานที่ดี

ขอให้พระองค์ทรงทำให้วันนี้ของพวกเราดีกว่าเมื่อวาน ให้พรุ่งนี้ของพวกเราดีกว่าวันนี้ แท้จริงพระองค์นั้นเป็นผู้ทรงได้ยินและทรงอยู่ใกล้ และนำความสงบสุขสู่จังหวัดชายแดนใต้ รวมทั้งประเทศชาติทั้งมวลด้วยเทอญ สุขสวัสดี...วันตรุษอีดิ้ลฟิฏรฺ ฮิจเราะห์ศักราชที่ 1435...อามีน