29อปท.ร่วมเรียนรู้เครื่องมือใหม่ๆในการทำแผนพัฒนาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม ตามกระบวนการ CDD

29 อปท.ชายแดนใต้ สนใจกระบวนการพัฒนาตามแนวทาง CDD ร่วมเรียนรู้กระบวนการและเครื่องมือใหม่ๆ ในการทำแผนพัฒนาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วมเสียงสะท้อนจาก อปท.ยืนยันทำให้ชาวบ้านมีส่วนร่วมได้จริง ทำให้รู้ว่าวิธีการเดิมยังทำได้ไม่พอ เป็นเครื่องมือทำให้ได้ข้อมูลตรงกับความต้องการชาวบ้าน ด้านLDI พร้อมจัดทีมโค้ชชิ่งให้ อปท.ที่สนใจ ผอ.ส่วนแผนฯ สถ.ชี้เป็นการเติมเต็มที่ดีมากเป้าหมายเพื่อความอยู่ดีกินดี ถ้าทำได้ดีชายแดนใต้ก็สงบ

การขยายแนวคิดและบทเรียนจากโครงการสนับสนุนชุมชนท้องถิ่นเพื่อฟื้นฟูชายแดนภาคใต้ (ช.ช.ต.) ของสถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา หรือLDI (Local Development Institute) ไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่างๆ เริ่มเป็นรูปธรรมขึ้นมาเมื่อตัวแทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) 29 แห่งใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เข้าร่วมฝึกอบรมการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นเชิงบูรณาการบนฐานการมีส่วนร่วมตามกระบวนทัศน์ (CDD: Community Driven Development) ภายใต้หลักประชารัฐ ประเทศมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ระหว่าง 23-25 สิงหาคม 2560 ที่ผ่านมา ณ โรงแรมหรรษา เจบี. อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา

แม้ว่าโครงการ ช.ช.ต.ที่ได้รับการสนับสนุนจากธนาคารโลก (World Bank) กำลังจะสิ้นสุดลงในปีนี้หลังจากได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2552 แต่บทเรียนที่ได้ถือว่าได้สร้างความเปลี่ยนแปลงต่อสถานการณ์ความขัดแย้งและความรุนแรงในพื้นที่ได้พอสมควร โดยเฉพาะในเรื่องฟื้นฟูความไว้เนื้อเชื่อใจในพื้นที่ขัดแย้ง และสร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาท้องถิ่นในพื้นที่ 6 ตำบลเป้าหมาย ตามเป้าประสงค์หลักของโครงการ

29อปท.ชายแดนใต้ สนใจกระบวนการพัฒนาตามแนวทาง CDD

ในการอบรมครั้งนี้ อปท.ทั้ง 29 แห่ง ประกอบด้วย อปท.เป้าหมายที่จะขยายแนวคิดนี้อยู่แล้ว 6 แห่งจาก อปท. 6 เดิมในโครงการ ช.ช.ต. หรือที่เรียกว่าตำบลขยาย และ อปท.ที่มีความสนใจในกระบวนการสร้างความมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่อีก 23 แห่ง จากทั้ง 3 จังหวัดชายแดนใต้

(อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในLDI ลุย 6 ตำบลขยาย ค้นจุดเด่นในชายแดนใต้ เพื่อหนุนทำแผนพัฒนาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม)

โดยตัวแทน อปท.ทั้งหมดได้เรียนรู้ถึงแนวทางการพัฒนาตามกระบวนการ CDD ที่ต้องมีการจัดทำระบบข้อมูล เพื่อความเข้าใจสภาพการณ์พื้นที่ร่วมกัน ซึ่งจะสะท้อนศักยภาพ ปัญหาและความต้องการของประชาชนในพื้นที่ ซึ่งจะส่งผลให้สามารถจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นที่ตอบสนองความต้องการของประชาชนในพื้นที่ได้ดีและเนื้อหาอื่นๆที่เกี่ยวข้อง ทั้งจากวิทยากรของ LDI และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.)

เรียนรู้กระบวนการและเครื่องมือใหม่ๆ ในการทำแผนพัฒนาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม

ที่สำคัญคือ ได้เรียนรู้การใช้กระบวนการและเครื่องมือใหม่ๆที่เป็นนวัตกรรมที่ได้จากการดำเนินโครงการ ช.ช.ต. ในการจัดเวทีประชาคมและการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม เช่น การวิเคราะห์สภาพการณ์พื้นที่ ผ่านผังชุมชนและผังทรัพยากร การระบุประเด็นพัฒนาของพื้นที่โดยใช้สติ๊กเกอร์และบัตรคำ การจัดลำดับความสำคัญของประเด็นโดยใช้ตารางการแยกประเด็นตามยุทธศาสตร์ท้องถิ่น ตารางการผนวกรวมแผนพัฒนาท้องถิ่นเดิมกับแผนใหม่ เป็นต้น

สำหรับ อปท.ขยายทั้ง 6 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบล(ทต.)โกตาบารู อ.รามัน, องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.)ปุโรง อ.กรงปินัง จ.ยะลา, อบต.ลำภู อ.เมือง, อบต.โฆษิต อ.ตากใบ จ.นราธิวาส, อบต.ละหาร อ.สายบุรี และ อบต. บ้านกลาง อ.ปะนาเระ จ.ปัตตานี

ส่วน อปท.อีก 23 แห่งที่เข้าร่วมเรียนรู้ไปพร้อมกันด้วย ได้แก่ จ.ปัตตานี ประกอบด้วย ทต.รูสะมิแล, อบต.ปะเสยะวอ, อบต.ยะรัง, อบต.ปูยุด, อบต.กะมิยอ

จ.ยะลา ประกอบด้วย ทต.ยะหา, อบต.บาโร๊ะ, อบต.ตาชี, อบต.กรงปินัง, อบต.บาโงซิแน, อบต.บาโงย, เทศบาลนครยะลา, เทศบาลเมืองเบตง

จ.นราธิวาส ประกอบด้วย อบต.ลูโบะบือซา, อบต.ฆอเลาะ, อบต.เกาะสะท้อน, ทต.สุไหงโก-ลก, อบต.ตะปอเยาะ, อบต.สุคีริน, อบต.ลูโบะสาวอ, อบต.ลูโบะบายะ, อบต.สาวอ, อบต.บาตง, อบต.มะรือโบตก

เสียงสะท้อนจาก อบต.เกาะสะท้อน ยืนยันทำให้ชาวบ้านมีส่วนร่วมได้จริง

ถามว่า การดำเนินโครงการ ช.ช.ต.กับ อปท.ที่ผ่านมาเป็นอย่างไร นางสาวอรทัย รังเสาร์ นักวิเคราะห์นโยบายและแผน อบต.เกาะสะท้อน อ.ตากใบ จ.นราธิวาส สามารถอธิบายเรื่องนี้ได้ เนื่องจาก อบต.เกาะสะท้อนเป็นหนึ่งใน 6 อปท.เป้าหมายที่ LDI สนับสนุนการทำแผนพัฒนาท้องถิ่นตามกระบวนการ CDD ตั้งแต่ปี 2558 ผ่านโครงการการบริหารจัดการน้ำสู่การคลี่คลายความขัดแย้งและพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น กรณีเกาะสะท้อน จ.นราธิวาส ที่ถือว่าสามารถแก้ไขความขัดแย้งระหว่างหน่วยงานรัฐกับเกษตรกรชาวนาได้อย่างดีมาก

นางสาวอรทัย กล่าวว่า LDI เข้ามาเป็นภาคีร่วมกับ อบต.เกาะสะท้อนในการจัดทำแผนพัฒนาแบบมีส่วนร่วม ทำให้การจัดทำแผนพัฒนาง่ายขึ้นเนื่องจาก LDI มีทีมงานพอ แต่เจ้าหน้าที่ของ อบต.ต้องทำภารกิจอื่นด้วยจึงไม่สามารถลงพื้นที่รับฟังชาวบ้านได้ครบ 100%

“ตอนแรกฉันคิดว่าชาวบ้านจะไม่ให้ความร่วมมือมากนักหรอก แต่พอลงไปทำเวทีจริงๆก็รู้สึกแปลกใจที่ชาวบ้านให้ความร่วมมือกันมาก แม้แต่คนแก่ๆในหมู่บ้านที่ไม่น่าจะมาก็เข้ามาร่วมด้วย เพราะวิธีการของ LDI ต่างจากการจัดเวทีประชาคมที่ผ่านๆมาของ อบต.ที่พูดให้ฟังแล้วให้ชาวบ้านยกมือแล้วก็จบ”

เธอย้ำว่า กิจกรรมนี้ ทำให้ชาวบ้านทุกคนได้มีส่วนร่วมจริง แม้แต่คนที่ไม่กล้าพูดก็สามารถออกแรงได้โดยการไปติดสติ๊กเกอร์ ทำให้ชาวบ้านกล้าแสดงออกมากขึ้น และทำให้ได้สะท้อนประเด็นปัญหาต่างๆออกมามากขึ้นด้วย

(อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมใน สัมภาษณ์พิเศษ “อรทัย รังเสาร์” อบต.เกาะสะท้อน ได้อะไรจากกระบวนการ CDD)

รองปลัด อบต.บาโงย “ทำให้รู้ว่าวิธีการเดิมยังสร้างการมีส่วนร่วมไม่พอ”

นายณัฐภัค ธรรมสะโร รองปลัด อบต.บาโงย อ.รามัน จ.ยะลา กล่าวว่า จากการเข้าร่วมฝึกอบรมครั้งนี้พบว่ามีประโยชน์มาก เพราะแม้ อบต.ของตนได้ทำแผนพัฒนาแบบมีส่วนร่วมมาแล้วก็พบว่ายังไม่พอหรือไม่ชัดเจนเมื่อเทียบกับกระบวนการที่ได้มาเรียนรู้ในครั้งนี้ ดังนั้นการเข้าร่วมอบรมครั้งนี้เป็นการมาเรียนรู้เพิ่มเติม

“แต่ถ้าจะนำกระบวนการนี้ไปใช้ก็ต้องไปทำความเข้าใจกับพนักงานคนอื่นๆด้วย และต้องมีมืออาชีพไปให้ความรู้ด้วยเช่นกันซึ่งก็ทำได้ เพราะการทำแผนพัฒนาท้องถิ่นสามารถตั้งคนนอกมาเป็นคณะอนุกรรมการได้”นายณัฐภัคกล่าว

นักวิเคราะห์ ทม.เบตงชี้เป็นเครื่องมือทำให้ได้ข้อมูลตรงกับความต้องการชาวบ้าน

นายศุภวรรธน์ มูดอ นักวิเคราะห์นโยบายและแผน กองวิชาการและแผน เทศบาลเมือง(ทม.)เบตง อ.เบตง จ.ยะลา กล่าวว่า กระบวนการทำแผนพัฒนาแบบมีส่วนร่วมที่นำเสนอในการอบรมครั้งนี้เป็นเรื่องใหม่สำหรับผม เนื่องจากเทศบาลเมืองเบตงเป็น อปท.ขนาดใหญ่มีฝ่ายที่รับผิดชอบเรื่องการทำแผนอยู่แล้วคือกองสวัสดิการชุมชนที่จะไปรับฟังความคิดเห็นจากชาวบ้านมานำเสนอฝ่ายวิเคราะห์นโยบายฯซึ่งจะทำหน้าที่กลั่นกรองเป็นแผนงานโครงการ ซึ่งก็เป็นวิธีการที่ใช้ได้พอสมควร แต่ก็ได้ไม่มากหรือไม่ชัดเจนพอถ้าเทียบกับกระบวนการที่นำเสนอในการอบรมครั้งนี้”

“เครื่องมือหลายอย่างที่นำเสนอครั้งนี้จะทำให้ได้ข้อมูลที่ชัดเจนและตรงกับความต้องการของชาวบ้านจริง ไม่ได้เกิดจากการคิดเองของเจ้าหน้าที่ ซึ่งแน่นอนว่าผมต้องทำรายงานนำเสนอต่อผู้บริหารต่อไป” นายศุภวรรธน์กล่าว

LDI พร้อมจัดทีมโค้ชชิ่งให้ อปท.ที่สนใจ

นายซอและ มะสอลา ผู้ประสานงานโครงการ ช.ช.ต./เจ้าหน้าที่ LDI กล่าวว่า ในวันสุดท้ายของการอบรม ทีมงานได้สรุปภาพรวมของการอบรม โดยเฉพาะแนวทางการยกระดับการทำงานและการขยายบทเรียนจากการทำแผนพัฒนาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม โดยการเข้าพื้นที่เพื่อให้คำแนะนำ ร่วมวางแผน รวมถึงการร่วมสำรวจข้อมูลและการจัดเวทีประชาคมในการทำแผนพัฒนาแบบมีส่วนร่วม หรือ โค้ชชิ่ง

“ส่วน อปท.ที่มีความสนใจและสมัครเข้ามาร่วมอบรมในครั้งนี้ หากสนใจจะเรียนรู้และใช้กระบวนการทำแผนพัฒนาแบบมีส่วนร่วมแบบนี้ ทางทีมงาน LDI ก็พร้อมที่จะเข้าไปช่วยให้การสนับสนุนได้” นายซอและกล่าว

ผอ.ส่วนแผนฯ สถ.ย้ำ กระบวนการ CDD เป็นการเติมเต็มที่ดีมาก

ด้านนายวิชัย พรกระแส ผู้อำนวยการส่วนแผนพัฒนาท้องถิ่น กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) กระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า การทำแผนพัฒนาท้องถิ่นบนฐานการมีส่วนร่วมคือพื้นฐานการปกครองในระบอบประชาธิปไตย เพื่อให้พี่น้องประชาชนได้มีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา โดยท้องถิ่นจะเป็นตัวหลักในการแก้ไขปัญหา แต่ก่อนจะแก้ไขปัญหาก็ต้องรู้ว่าปัญหาของพี่น้องประชาชนคืออะไร เพราะฉะนั้นพี่น้องประชาชนก็ต้องมาร่วมทำประชาคม ประชุมว่าปัญหาคืออะไร และจะแก้ไขด้วยอะไร

“กระบวนการในการอบรมครั้งนี้คือการสร้างความรู้ว่า การจะแก้ปัญหามีอะไรบ้าง ก็คือการหาข้อมูล เป็นการเติมเต็มโดยการสร้างเครื่องมือที่ดีมาประกอบในการหาข้อมูลและการสร้างเวทีประชาคม เพราะทางกรมเองก็มีการอบรมเรื่องนี้อยู่แล้ว”

นายวิชัย ระบุด้วยว่า กระบวนการพัฒนาตามแนวทาง CDD เป็นกระบวนการใหม่ที่สอดคล้องกับระเบียบการพัฒนาท้องถิ่น เป็นเสริมว่าทุกภาคส่วนต้องมาช่วยกันแก้ปัญหาในท้องถิ่น

เป้าหมายเพื่อความอยู่ดีกินดี ถ้าทำได้ชายแดนใต้ก็สงบ

ส่วนการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมจะแก้ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ได้อย่างไรนั้น นายวิชัย กล่าวเพิ่มเติมว่า ถ้าพี่น้องมีความเป็นอยู่ที่ดี มีความเป็นธรรม และรู้ว่าระบอบประชาธิปไตยคืออะไร ก็จะเป็นการเสริมทำให้ปัญหาคลี่คลายลง เพราะทุกคนก็ไม่อยากมีปัญหา ทุกคนอยากมีชีวิตที่มีความสุข เพราะฉะนั้นทุกคนก็ต้องช่วยกันไว้ ถ้าทุกคนได้อยู่ดีกินดีมันก็ไม่มีปัญหา

“การดำเนินโครงการที่ผ่านมาของ LDI กับ อปท.ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ถือว่าได้ผลดี อันนี้เป็นพื้นฐานทำให้คุณภาพชีวิตประชาชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น และทุกคนก็รู้ว่าถ้าเข้ามามีส่วนร่วมก็ได้มาสะท้อนปัญหา บางพื้นที่มีการจัดประชาคมถึง 4 ครั้ง เพราะครั้งแรกๆ กลุ่มที่ไม่ได้เข้าร่วมบอกว่ายังไม่รู้ จึงอยากเข้ามาร่วมด้วย ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ปัญหาทุกปัญหาเขาต้องมานำเสนอด้วย”

นายวิชัย กล่าวทิ้งท้ายด้วยว่า ในการบรรยาย ตนได้อธิบายว่า การทำแผนจะมีมาจากข้างล่างขึ้นบน คือ Bottom up และจากยุทธศาสตร์ชาติลงมาข้างล่าง คือ Top dawn มันจะมาเจอกันที่จังหวัด ซึ่งจะได้สะท้อนปัญหาออกมาให้เห็นเพื่อให้ข้างจะได้แก้ปัญหาให้กับข้างล่าง

 

กำหนดฝึกการอบรม

กระบวนการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นเชิงบูรณาบนฐานการมีส่วนร่วมของประชาชน

(CDD : Community Driven Development)

วันที่ ๒๓ สิงหาคม ๒๕๖๐

เวลา

กิจกรรม

วิทยากร

๐๘.๐๐ – ๐๙.๓๐ น.

ลงทะเบียน

 

๐๙.๓๐ - ๑๐.๐๐ น.

กล่าวตอนรับ และเสนอภาพความร่วมมือเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของท้องถิ่นในจังหวัดชายแดนใต้

เลขาธิการสถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา และผู้อำนวยการส่วนแผนพัฒนาท้องถิ่น สถ.

๑๐.๐๐ – ๑๐.๓๐ น.

นวัตกรรมการพัฒนาท้องถิ่นบนฐานความต้องการของประชาชน

ดร.แมน ปุโรทกานนท์

๑๐.๓๐ – ๑๐.๔๕ น.

รับประทานอาหารว่าง

 

๑๐.๔๕ – ๑๒.๐๐ น.

- กระบวนการแผนพัฒนาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม และแนวทางการวิเคราะห์ประเด็นพัฒนาตำบล

- ระบบข้อมูลเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น

ดร.แมน ปุโรทกานนท์ และคณะ

๑๒.๐๐ – ๑๓.๐๐ น.

รับประทานอาหารกลางวัน

 

๑๓.๐๐ – ๑๖.๐๐ น.

- วิเคราะห์ภาพรวมศักยภาพและสถานการณ์ตำบล

- กำหนดประเด็นการพัฒนาตำบล

วิเคราะห์ประเด็นการพัฒนาที่สำคัญ

จัดลำดับความสำคัญของประเด็นพัฒนา

ดร.แมน ปุโรทกานนท์ และคณะ

๑๘.๐๐ - ๑๙.๐๐ น.

รับประทานอาหารเย็น

 

๑๙.๐๐– ๒๐.๐๐น.

คลินิคแผนพัฒนาท้องถิ่น

ดร.สุริยะ หินเมืองเก่า และคณะ

วันที่ ๒๔ สิงหาคม ๒๕๖๐

๐๘.๔๕– ๐๙.๐๐น.

ทบทวนการฝึกอบรมวันแรก

ทีมงานโครงการการ ช.ช.ต

๐๙.๐๐ - ๑๐.๓๐ น.

นำเสนอข้อมูลตำบล (ภาพรวมตำบลและประเด็นการพัฒนา)

ดร.แมน ปุโรทกานนท์ และคณะ

๑๐.๓๐ - ๑๒.๐๐ น.

“กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ ที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น”

ดร.สุริยะ หินเมืองเก่า และคณะ

๑๒.๐๐ – ๑๓.๐๐ น.

รับประทานอาหารกลางวัน

 

๑๓.๐๐ - ๑๖.๐๐ น.

- หลักคิด-หลักการสำคัญในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น

- ฝึกปฏิบัติการ

ดร.สุริยะ หินเมืองเก่า และคณะ

๑๘.๐๐ - ๑๙.๐๐ น.

รับประทานอาหารเย็น

 

วันที่๒๕ สิงหาคม ๒๕๖๐

๐๘.๔๕– ๐๙.๐๐น.

ทบทวนการฝึกอบรมวันที่สอง

ทีมงานโครงการการ ช.ช.ต

๐๙.๐๐ – ๑๒.๐๐ น.

นำเสนอแผนพัฒนาท้องถิ่น และให้ข้อเสนอแนะ

 

ดร.สุริยะ หินเมืองเก่า และคณะ

 

 

 

๑๒.๐๐ – ๑๒.๓๐ น.

สรุปภาพรวมกระบวนการฝึกอบรม

 

 

 

 

 

 

 

 

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง

เสียงสะท้อนจากท้องถิ่นชายแดนใต้‘อรทัย รังเสาร์’อบต.เกาะสะท้อนได้อะไรจากกระบวนการ CDD

LDI ลุย 6 ตำบลขยาย ค้นจุดเด่นในชายแดนใต้ เพื่อหนุนทำแผนพัฒนาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม

ช.ช.ต.เตรียมเปิดเวทีใหญ่ เผยนวัตกรรมใหม่งานพัฒนาท้องถิ่น จากสันติภาพชุมชนขยายสู่ท้องถิ่นทั่วไทย

ดร.แมน ปุโรทกานนท์ : ช.ช.ต.พร้อมโชว์ ‘นวัตกรรมท้องถิ่นสร้างสันติสุขชายแดนใต้’พรุ่งนี้

ช.ช.ต.ก้าวไกล กรม สถ.รับแนวทางไปใช้กับท้องถิ่นทั่วไทย

ช.ช.ต.ก้าวไกล กรมส่งเสริมปกครองท้องถิ่นและLDI เปิดเวทีนำเสนอบทเรียนให้อปท.6จังหวัดภาคกลาง

สัมภาษณ์พิเศษ เลขาธิการ LDI “จะหนุนงานสันติภาพเดินคู่กับงานพัฒนาชายแดนใต้ต่อไป”

งานพัฒนาจะสร้างสันติภาพได้อย่างไร(1) รูปธรรมจากชุมชน-วัฒนธรรม-ตาดีกา-ประชาสังคม

งานพัฒนาจะสร้างสันติภาพได้อย่างไร(2) ดูผลสำเร็จใน 5 พื้นที่ขัดแย้ง-กองทุนสันติภาพในไทย

“อิสกันดาร์ ธำรงทรัพย์” เปิดบทเรียนสันติภาพคนในผ่านกองทุนส่งเสริมสันติภาพ PPF

“บาตูฆอกรงปินัง”ธรรมชาติมหัศจรรย์ สิ่งสวยงามที่อาจหายไป "ช.ช.ต."จะช่วยได้อย่างไร

เปิดใจเยาวชน‘บ้านแยะ’ รามัน ทำไมอยากเป็นนักพัฒนารุ่นใหม่

แนะคนทำงานชุมชนยุค 4.0 “ถ้าไม่ปรับตัวเอง คุณจะถูกปรับออก”

ช.ช.ต.ก้าวไกล กรม สถ.รับแนวทางไปใช้กับท้องถิ่นทั่วไทย

KK Park โคกเคียน ได้โอกาสต่อยอดโครงการ เน้นเพิ่มศักยภาพ“ชาวบ้านนักพัฒนา”

KK Park มีอะไรดีที่โคกเคียน ทำไมคนแห่ไปดูผลงานนักพัฒนาท้องถิ่นรุ่นใหม่ของ ช.ช.ต.

เปิดใจชาวบ้านนักพัฒนาแห่งบ้านทุ่งกง “ได้รู้ว่าความโปร่งใสและมีส่วนร่วมจริงเป็นอย่างไร”

LDI สืบสานภูมิปัญญาเรือหางตัด ผุดศูนย์เรียนรู้ในชุมชนอนุรักษ์สู่คนรุ่นใหม่