รูปแบบการปกครองท้องถิ่นชายแดนใต้โมเดลใหม่ของ “โครงการความมั่นคงศึกษา” ที่แบ่งขั้นตอนผลักดันเป็น 2 จังหวะก้าว โดยในช่วงเปลี่ยนผ่านมี “ทบวงฯ” ขึ้นเป็นเจ้าภาพหลักก่อนผ่องถ่ายสู่ช่วงการจัดตั้ง “นครยะลา – นครนราฯ – นครปัตตานี” ให้มีผู้ว่าฯ เลือกตั้ง เน้นย้ำไม่ต้องแก้รัฐธรรมนูญและคงความเป็นรัฐเดี่ยวไว้

เวทีรัฐศาสตร์แห่งชาติที่ มอ.ชี้ให้เห็นว่าถึงเวลาในการก่อรูป "Autonomy" หรือ "อัตตบัญญัติ" ให้กับท้องถิ่นเพื่อคลายทั้งวิกฤตการเมืองไทยและปัญหาความรุนแรงที่ชายแดนภาคใต้

เครือข่ายประชาสังคมชายแดนใต้ผลักดันข้อเสนอการจัดการการปกครองแบบพิเศษในพื้นที่ชายแดนใต้ ผ่านวงสัมมนาทบทวนประสบการณ์และฟังเสียงคนไทยพุทธในพื้นที่ พร้อมๆ กับการเคลื่อนไหวทางองค์ความรู้ที่หนาแน่นในเดือนธันวาคม

เปิดรายงานของ ฉันทนา บรรพศิริโชค ที่มองบทเรียนการจัดการปัญหาชนกลุ่มน้อยในยุโรปด้วยการปกครองแบบกระจายอำนาจอันหลากหลายรูปแบบ และพยายามทลายมายาคติเกี่ยวกับ “รัฐเดี่ยว” ไปพร้อมๆ กับชี้ให้เห็นว่ารูปแบบการปกครองแบบพิเศษสลายแนวทางการแยกตัวเป็นอิสระได้อย่างไร

ปาฐกถาของ มารค ตามไท ในงานสัมมนาเมื่อปลายเดือนก่อนชี้นำทิศทางที่ควรจะเป็นของ "กระบวนการสันติภาพ" ซึ่งท้าทายบทบาทของกลุ่มประชาสังคมในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่กำลังอยู่ในภาวะตีบตัน พร้อมชักชวนให้ตั้งโจทย์ "เราจะอยู่ร่วมกันได้อย่างไร?" ร่วมกัน บนพื้นฐานแห่งความขัดแย้งแตกต่างที่ดำรงอยู่

ความพยายามของรัฐบาลที่นำโดยพรรคประชาธิปัตย์ในการผลักดันพระราชบัญญัติเพื่อเปลี่ยน ศอ.บต.ในปัจจุบันให้เป็นหน่วยงานอิสระนั้น ข้อวิจารณ์ของ ‘มาร์ค แอสคิว’ ชิ้นนี้ขยายภาพว่า นอกจากเต็มไปด้วยความมึนเบลอของแนวทางการเมืองนำการทหารแล้ว ยังมีอันตรายเร้นแฝงไว้อยู่มากมาย