สันติภาพที่เรากำลังถกเถียงกันอยู่ขณะนี้มีหลายมุมมอง 'นอร์เบิร์ต โรเปอร์ส' ชี้ให้เห็นความสำคัญของการรักษาสมดุลระหว่าง 'สันติภาพเชิงลบ (ไร้ความรุนแรงทางกายภาพ)' และ 'สันติภาพเชิงบวก (ความยุติธรรม ความเท่าเทียม และสิทธิในการปกครองตนเอง)' ที่จำเป็นต้องมีเสียงสนับสนุนสันติภาพในวงกว้างพร้อมกันไปด้วย บทความสั้นๆ ชิ้นนี้ยังประมวลบทเรียน 5 ประการ จากกระบวนการสันติภาพต่างๆ เพื่อให้เห็นทิศทางของกระบวนการสันติภาพชายยแดนใต้/ปาตานี